خانه / توسعه تیمی و فردی / مدیریت منابع انسانی / آزار و اذیت در محیط کار از کجا شروع می شود و شما را به کجا می کشاند؟
آزار و اذیت در محیط کار

آزار و اذیت در محیط کار از کجا شروع می شود و شما را به کجا می کشاند؟

کشف و تشخیص آزار و اذیت در محیط کار بسیار دشوار و رسیدگی به آن نیز مشکل است. گاهی کنترل آن از ماهرترین متخصصین منابع انسانی نیزخارج می شود. با درک بهتر از آزار و اذیت در محل کار، بهتر می توانید با این مشکل اساسی روبه رو شوید. در ادامه مروری سریع بر ۱۰ نوع آزار اذیت که ممکن است برای شما در محیط کار پیش آید، داشته ایم.

۱- آزار و اذیت تبعیض آمیز در محیط کار

همه آزار و اذیت ها محل کار ماهیتی تبعیض آمیز دارد. اما بر خلاف آزار و اذیت کلامی یا جنسی، آزار و اذیت تبعیض آمیز به جای نحوه انجام آن با اهداف آن مشخص می شوند. انواع آزار و اذیت تبعیض آمیز به صورت زیر دسته بندی می شوند:

آزار و اذیت نژادی

یک شخص در محیط کار ممکن است به دلیل نژاد، رنگ پوست، اجداد و یا محل تولد آزار و اذیت نژادی را تجربه کند. حتی ویژگی های قومیتی و ظاهری مانند موی فر، لهجه ها، آداب و رسوم، اعتقادات و یا نوع لباس پوشیدن ممکن است باعث ایجاد تبعیض شود. آزار و اذیت های نژادی معمولا به صورت زیر بروز میدهند:

  • تهمت های نژادی
  • توهین های نژادی
  • شوخی های نژادی
  • نظرات تخریب کننده
  • عدم تحمل اختلافات

آزار و اذیت جنسی در محیط کار

آزار و اذیت جسمی در محیط کار

مننظور از آزار و اذیت جسمی، یک رفتار تبعیض آمیز است که بر اساس جنسیت افراد رخ می دهد. مثلا:

  • پرستار زن به دلیل آنچه که به عنوان شغل برای یک پرستار زن تلقی می شود، مورد آزار و اذیت جسمی از سوی مشتری قرار می گیرد.
  • یک کارمند بانک خانم مورد تعرض همکاران مرد خود قرار گرفته و ممکن است حرف ها و کارهای همکاران وی برایش تحقیر کننده باشند.

آزار و اذیت مذهبی

آزار و اذیت مذهبی معمولا با آزار و اذیت نژادی در ارتباط است ولی به خصوص در مورد اعتقادات مذهبی ایجاد می شود.

آزار و اذیت بخاطر معلولیت

آزار و اذیت بخاطر ضعف و معلولیت جسمی نوعی آزار و اذیت در محل کار است که برای افرادی رخ می دهد که:

  • از معلولیت جسمی رنج می برند.
  • یک دوست یا آشنای معلول دارند.

آزار و اذیت یک فرد معلول ممکن است به صورت عدم استقبال از نظرات وی یا انزوا تجربه می شود.

آزار و اذیت مبتنی بخاطر سن

همکاران زیر ۲۵ سال ممکن است با آزار و اذیت از سوی کارکنان یا کارفرمای مسن تر روبه رو شوند. آزار و اذیت مبتنی بر سن ممکن است به دلایل زیر باشند:

  • عدم آموزش و توهین
  • عدم شرکت دادن او در جلسات و فعالیت ها
  • انتقاد ناعادلانه از او
  • و…

گاهی برای کارمندان مسن تر آزار و اذیت گاهی آنقدر شدید است که تلاشی برای هدایت فرد به سمت بازنشستگی است.

 

۲- آزار و اذیت شخصیتی در محیط کار

آزار و اذیت شخصیتی نوعی آزار و اذیت در محل کار است که غیرقانونی نیست اما با این حال می تواند باعث صدمه به فرد شود. آزار و اذیت شخصیتی شامل موارد زیر است:

  • نظرات نامناسب
  • شوخی های توهین آمیز
  • تحقیر شخصی
  • سخنان انتقادی
  • رفتارهای ناگهانی
  • رفتارهای رعب آور
  • یا هر رفتار دیگری که باعث ایجاد رعب و توهین به فرد شود.

اذیت شخصی

۳- آزار و اذیت بدنی در محیط کار

آزار جسمی که اغلب به خشونت در محل کار معروف است، نوعی آزار و اذیت در محیط کار است که شامل حملات جسمی یا تهدید می شود. در موارد شدید، آزار جسمی ممکن است شامل تجاوز جنسی در محل کار نیز باشد. آزار جسمی در محل کار باید بسیار جدی گرفته شود و در صورت بروز حتما با آن ها برخورد شود.

نمونه هایی از آزار جسمی در محیط کار شامل موارد زیر است:

  • تهدید مستقیم برای ایجاد آسیب
  • حملات جسمی (مثل کتک زدن، لگد زدن و…)
  • رفتار تهدیدآمیز (نشان دادن مشت و …)

اذیت بدنی

چه موقعیت های شغلی بیشتر در معرض آسیب جسمی هستند؟

کارمندان برخی از صنایع بیشتر در معرض خشونت در محیط کار هستند. برای مثال کارکنان کسب و کارهای حوزه سلامت، افسران، کارگران با پست های پایین رده در شرکت های صنعتی، کارکنان خرده فروش و رانندگان.

۴- آزار و اذیت مبتنی بر سلطه قدرت در محیط کار

آزار و اذیت مبتنی بر سلطه قدرت محدود به یک شخص خاص نمی شود. این می تواند به صورت آزار کلامی یا به صورت اعمال خشونت جسمی باشد. آزار و اذیت بر اساس سلطه قدرت ممکن است به صورت زیر رخ دهد:

  • خواسته های بیش از حد از یک نفر که تحقق آن ها غیرممکن یا دشوار است.
  • جبران خسارت وارده بسیار پایین تر از توانایی کارمند است.
  • دخالت در زندگی شخصی کارکنان

آزار قدرت

۵- آزار و اذیت روانی در محیط کار

آزار و اذیت روانی در محیط کار تاثیر منفی بر بهزیستی روانی فرد در محیط کار دارد. قربانیان آزار و اذیت روانی در محیط کار معمولا در سطح شخصی، سطح حرفه ای یا هر دو مورد کمبود و ضعف دارند. آسیب به بهزیستی روانی یک فرد معمولا بر سلامت جسمی، زندگی اجتماعی و زندگی کاری افراد نیز تاثیر می گذارد.

نمونه هایی از آزار و اذیت روانی در محیط کار به شرح زیر است:

  • انزوا طلبی قربانی
  • افکار قربانی را نادیده گرفته یا به آن ها اهمیت نمی دهند.
  • بی اعتبار کردن فرد با انتشار شایعات در مورد او.
  • مخالفت یا به چالش کشیدن هرچیزی که فرد می گوید.

اذیت روانی

۶- آزار و اذیت تلافی جویانه در محیط کار

این نوع آزار و اذیت معمولا در محیط کار مورد توجه قرار نمی گیرد. آزار و اذیت تلافی جویانه یا قصاص زمانی اتفاق می افتد که شخصی برای انتقام جویی و جلوگیری از رفتار مجدد فرد، او یا شخص دیگری را آزار می دهد. این نوع آزار و اذیت معمولا سه بخش تقسیم می شود:

۱- کارمند اول شکایتی درباره کارمند دوم می کند.

۲- کارمند دوم در مورد شکایت و این که چه کسی شکایت کرده است تحقیق می کند.

۳- کارمند دوم، کارمند اول را آزار می دهد تا از او انتقام بگیرد و او را از ادامه شکایت باز دارد.

به این صورت یک کارمند به عنوان قصاص باعث آزار و اذیت یک کارمند دیگر می شود.

آزار و اذیت در محیط کار

۷-  آزار و اذیت جنسی در محیط کار

آزار و اذیت جنسی در محیط کار به سادگی آزار و اذیتی است که ماهیت جنسی در محیط کار دارد و عموما شامل پیشرفت ها، رفتارها یا رفتارهای ناخواسته جنسی در محیط کار است. آزار جنسی در محیط کار نوعی تبعیض غیرقانونی است و در صورت شکایت، به صورت قانونی به آن رسیدگی می شود.

سایر آزار و اذیت ها ممکن است در طولانی مدت خود را نشان دهد و محیط کار را برای قربانی غیرقابل تحمل کند، در حالی که آزار و اذیت جنسی در محیط کار باعث ناراحتی شده و اختلافات شدید شده و تاثیر منفی آن فورا بر زندگی قربانی نشان داده می شود.

نمونه هایی از آزار جنسی در محیط کار شامل موارد زیر است:

  • اشتراک عکس های جنسی و مستهجن
  • شوخی و سوالات جنسی نامناسب
  • تماس های جنسی نامناسب
  • حرکات جنسی نامناسب
  • حمله به فضای شخصی به روش جنسی یا پیشنهاد سکس به قربانی در محیط کار

معمولا بین ۲۵ تا ۸۵ درصد خانم ها مورد آزار و اذیت جنسی در محیط کار هستند.

 

آزار جنسی

۸- آزار جنسی متقابل در محیط کار

این آزار جنسی نوعی آزار جنسی مبتنی بر رفتار متقابل در محیط کار است. این آزار زمانی رخ می دهد که مزایای شغلی در شرکت در در برابر انجام برخی رفتار جنسی در محیط کار به فرد داده می شود. در این گونه موارد فرد آزاردهنده معمولا مدیر یا کارمند ارشد است و مزایایی به قربانی برای گرفتن نفع جنسی در محیط کار به وی ارائه می دهد. در واقع این رفتار نوعی باج خواهی جنسی است. نمونه هایی از آزار جنسی در محیط کار متقابل به صورت زیر است:

  • ارائه یک پیشنهاد شغلی به فرد قربانی
  • ارائه یک مبلغ یا اضافه حقوق
  • افزایش سمت فرد
  • و…

البته این آزار و اذیت می تواند صریح یا ضمنی باشد. آزار دهنده ممکن است صراحتا از شما بخواهد یا برای مثال به شما بگوید اگر حاضر به تن دادن به پیشنهادش نشوید شما را حتی از کار نیز اخراج کند.

۹- آزار و اذیت شخص سوم در محیط کار

این نوع آزار و اذیت معمولا توسط شخصی خارج از سازمان رخ می دهد. در واقع به جای این که شخص آزاردهنده، مدیر، سرپرست یا همکار باشد، فروشنده، تامین کننده یا مشتری شرکت است. قربانیان این آزار و اذیت معمولا افراد جوان و کم تجربه هستند. عدم تجربه آن ها و موقعیتشان در شرکت باعث می شود که مورد آزار و اذیت از سمت شخص دیگر قرار گیرند.

مسئولیت کارفرما برای آزاردهنده شخص سوم:

از آنجا که آزار و اذیت شخص سوم معمولا عادی نیست آن را ناشناخته می دانند. صرف نظر از این که آزاردهنده چه کسی است، کارفرما وظیفه دارد این گونه افراد را شناسایی و آن ها را متوقف کند.

آزار و اذیت جنسی در محیط کار

۱۰- آزار و اذیت کلامی در محیط کار

آزار و اذیت کلامی در محیط کار می تواند نتیجه درگیری های شخصیتی در محیط کار باشد. برخلاف انواع تبعیض آمیز، سواستفاده های کلامی در محیط کار معمولا غیرقانونی نیست. آزار و اذیت کلامی در محیط کار معمولا ناخوشایند و آسیب رسان است. نمونه هایی از آزار و اذیت کلامی در محیط کار به صورت زیر است:

رفتارهای واضح آزار و اذیت کلامی در محیط کار شامل مواردی مانند تهدید، فریاد کشیدن، توهین یا نفرین به فرد قربانی در ملا عام یا خصوصی است.

تاثیرات منفی سواستفاده کلامی

آزار و اذیت کلامی معمولا باعث احساس شرم و گناه، از بین رفتن احساسات و حتی افزایش فشار خود در فرد مورد آزار و اذیت می شود.

اذیت کلامی

و اما چگونه از آزار و اذیت در محیط کار پیشگیری کنیم؟

اگر می خواهید آزار و اذیت را در محل کار خود کاهش دهید و به گونه از آن پیشگیری کنید، ما در موتور توسعه نیمو دو روش را به شما پیشنهاد می دهیم:

۱- کارمندان خود را به صورت مداوم آموزش دهید.

به کارمندان خود آموزش دهید که آزار و اذیت چیست. چگونه آن را تشخیص دهند و چگونه آن را گزارش دهند. از آن ها بخواهید در صورت هرگونه بروز آزار اذیت در محیط کار مخصوصا از نوع جنسی سریعا آن را گزارش داده و شما نیز در صدد رفع و حل آن برآیید.

۲- سیستم شکایت داخلی برای مجموعه خودتان اجرا کنید

آموزش مهم است ولی ممکن است کافی نباشد. یک سیستم شکایت داخلی می تواند باعث شود کارمندان احساس امنیت و پشتیبانی کنند. اگر سیستم شکایت شما به صورت ناشناس باشد بهتر است تا فرد احساس ایمنی بیشتری داشته باشد و با خیال راحت مشکل خود را مطرح سازد. معمولا قربانیان از عواقب شکایت خود می ترسند و عدم حمایت ممکن است از آزارهایی که قبلا با آن ها روبه رو بودند، بدتر شود.

منبع:

  1. وب سایت i-sight

درباره‌ی مهسا جعفری

من مهسا، علاقمند به فعالیت در زمینه دیجیتال مارکتینگ و تولید محتوا هستم، خوشحالم که با تیم نیمو آشنا شدم و در کنارشون فعالیت میکنم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.